Titelpagina van de 1611 quarto van William Shakespeares stuk Pericles, Prince of Tyre.
Pericles, Prince of Tyre is een toneelstuk dat althans gedeeltelijk door Shakespeare zou zijn geschreven. In de First Folio kwam deze late romance van Shakespeare niet voor,[1] maar tegenwoordig wordt het toch in zijn verzameld werk opgenomen, ook al is het auteurschap niet onbetwist. Moderne uitgevers zijn het er gewoonlijk over eens dat Shakespeare het deel schreef volgend op scène 9, waarin het verhaal van Pericles en Marina[2] wordt verteld. De eerste twee bedrijven over de reizen van Pericles zouden door een minder getalenteerde medewerker of revisor zijn geschreven, mogelijk door een zekere George Wilkins.[3]
Shakespeare schreef Pericles waarschijnlijk omstreeks 1606-1608, dus vrij laat in zijn carrière, na zijn tragedies Hamlet, Macbeth, King Lear en Othello. Met Pericles, een verhaal met schipbreuken, dood gewaande familieleden, raadsels en incestueuze verhoudingen lijkt hij terug te grijpen op de sfeer van werken uit een eerdere periode, zoals The Comedy of Errors.
Bronnen voor Pericles
Zoals in de meeste van zijn stukken maakt Shakespeare ook hier dankbaar gebruik van eerdere bronnen, waarvan hij het materiaal vervolgens adapteert in het belang van het verhaal dat hij wil vertellen. Zo is de 14e-eeuwse dichter John Gower, die als een soort eenmanschorus optreedt in het stuk, Shakespeares belangrijkste bron. Hij schreef immers een verhaal over 'Apollonius van Tyrus' in zijn Confessio Amantis. Op zijn beurt greep deze auteur dan weer terug op eerdere bronnen, die teruggaan tot een Latijnse tekst uit de 5e of 6e eeuw. Mogelijk baseerde deze tekst zich dan weer op een Griekse romance, geïnspireerd op de Odyssee. De plot ontleent de schrijver van Pericles grotendeels aan Gower, maar ook voor een deel aan een romance in proza van Laurence Twine: The Pattern of Painful Adventures... That Befell unto Prince Apolollonius, een werk dat mogelijk al in 1576 werd geschreven.[4] Andere bronnen voor Shakespeares Pericles zouden Sir Philip Sidney's 'Arcadia' en Plutarchus 'Levens' kunnen zijn. Plutarchus 'Levens' was overigens een van Shakespeares favoriete bronnen waar hij vaak op teruggreep.
Personages
Antiochus – koning van Antiochië
Pericles – prins van Tyrus
Helicanus en Aeschines – twee edelen van Tyrus
Simonides – koning van Pentapolis
Cleon – gouverneur van Tarsus
Lysimachus – gouverneur van Mytilene
Cerimon – een edelman uit Ephesus
Thaliard – een edelman uit Antiochië
Philemon – knecht van Cerimon
Leonine – knecht van Dionyza
Boult – een knecht
De dochter van Antiochus
Dionyza – vrouw van Cleon
Thaisa – dochter van Simonides
Marina – dochter van Pericles en Thaisa
Lychorida – verzorgster van Marina
Een prostituee
Diana
Gower als Chorus
Lords, ridders, gentlemen, zeelui, piraten, vissers en boodschappers
Synopsis
Pericles dingt naar de hand van de dochter van koning Antiochus. Die stelt als voorwaarde dat Pericles eerst een raadsel moet oplossen. Het addertje onder het gras is dat Pericles bij een fout antwoord ter dood zal worden gebracht. Pericles kent het antwoord op het raadsel dat de koning hem voorlegt maar aarzelt, want het antwoord zal de incestueuze relatie van de koning met zijn dochter onthullen. Om dit dilemma op te lossen, besluit Pericles een lange reis te ondernemen. Hij krijgt daarbij te maken met stormen en allerlei vreemde en paranormale ervaringen zoals piraten die kinderen roven, geboortes en begrafenissen op zee, het ontwaken van doden en een lang bezoek aan een bordeel. Uiteindelijk zal Marina met Lysimachus huwen en samen met hem heersen over Tyrus. Pericles en Thaisa worden de heersers van Pentapolis nadat Thaisa's vader, koning Simonides, sterft.
Bronvermelding
The Riverside Shakespeare Second Edition (1997), General Editors G. Blakemore van Harvard University en J.J.M. Tobin van de University of Massachusetts - Houghton Mufflin Company, Boston, ISBN 0-395-75490-9
Voetnoten
↑Deze komedie, gepubliceerd in de Quarto-editie uit 1611, is eigenlijk de eerste van zijn late romances, stukken die hij schreef na zijn grote tragedies.
↑Shakespeare, William; Gossett, Suzanne (2004). Pericles. London: Arden Shakespeare. pp. 47–54. ISBN 1-903436-84-2.
↑Vickers, Brian (2004). Shakespeare, Co-Author: A Historical Study of Five Collaborative Plays. Oxford: Oxford University Press. pp. 291–332. ISBN 0-19-926916-5.
↑Het werd dat jaar ingeschreven in het Stationers' Register. Nu is het slechts bekend uit een niet gedateerde publicatie van omstreeks 1595 en een herdruk uit 1607.
Literatuur
The Oxford Shakespeare 'The Complete Works', 1994, Clarendon Press- Oxford, ISBN 0-19-818284-8