Boarisch
Obszar
|
Górna Bawaria, Dolna Bawaria, Górny Palatynat, Południowy Vogtland, Austria (oprócz kraju związkowego Vorarlberg), Samnaun, Gryzonia, Prowincja Bolzano, Böhmerwald/Hinterer Bayerischer Wald
|
Liczba mówiących
|
ok. 14 mln[1]
|
Pismo/alfabet
|
łacińskie
|
Klasyfikacja genetyczna
|
|
Status oficjalny
|
język urzędowy
|
Niemcy (landy – Bawaria), Austria (oprócz kraju związkowego Vorarlberg), Włochy – Alto Adige (Tyrol Południowy)
|
UNESCO
|
2 wrażliwy↗
|
Ethnologue
|
5 rozwojowy↗
|
Kody języka
|
ISO 639-2
|
gem
|
ISO 639-3
|
bar
|
IETF
|
bar
|
Glottolog
|
bava1246
|
Ethnologue
|
bar
|
WALS
|
gau, gba, gvi
|
SIL
|
BAR
|
Występowanie
|
![Ilustracja](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Bairisches_Mundartgebiet.PNG/240px-Bairisches_Mundartgebiet.PNG) Dialekt bawarski
|
W Wikipedii
|
|
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.
|
Dialekt bawarski, język bawarski (boarisch, niem. Bairisch) – duża grupa gwar górnoniemieckich,
klasyfikowana przez część językoznawców jako język odrębny od niemieckiego.
Jednakże potocznie, ze względu na fakt, że bawarski jest głównie językiem mówionym, zaś jego użytkownicy posługują się w piśmie niemczyzną standardową, traktowany jest często jako zespół gwar języka niemieckiego. Na obszarze zajmowanym przez gwary dialektu/języka bawarskiego występuje powszechna dyglosja – w mowie używana jest lokalna gwara bawarska/austriacka, zaś w piśmie standardowy język niemiecki. Wielu użytkowników, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, zazwyczaj nie ma okazji posługiwać się niemieckim w mowie, chociaż uczą się go w szkole.
W procesie historycznym dialekt bawarski rozprzestrzenił się również na obszar dzisiejszej Austrii, wobec czego niektórzy badacze preferują określenie „austriacko-bawarski”
Przykłady
Austriacki
|
S’ Boarische is a Grubbm vô Dialektn im Sü(i)dn vôm daitschn Språchraum.
|
Bawarski
|
S’ Boarische is a Grubbm vo Dialekt im Sidn vom daitschn Språchraum.
|
Niemiecki
|
Das Bairische ist eine Gruppe von Dialekten im Süden des deutschen Sprachraumes.
|
Polski
|
Bawarski to grupa dialektów używanych na południu niemieckiego obszaru językowego.
|
Austriacki
|
Serwas/Hawedèrè/Griaß Di, i bî da Pèda und kumm/kimm vô Minga.
|
Bawarski
|
Serwus/Habèderè/Griaß Di, i bin/bî da Pèda und kumm/kimm vo Minga.
|
Niemiecki
|
Hallo, ich bin Peter und ich komme aus München.
|
Polski
|
Cześć, jestem Piotr i pochodzę z Monachium.
|
Austriacki
|
D’Lisa/'s-Liasl håd se an Hàxn brochn/brocha.
|
Bawarski
|
As Liasal håd se an Hàxn/Hàx brocha.
|
Niemiecki
|
Lisa hat sich das Bein gebrochen.
|
Polski
|
Lisa złamała sobie nogę.
|
Austriacki
|
I hå/håb/hã/hò a Göid/Gòid gfundn.
|
Bawarski
|
I hå/håb a Gèid/Gòid/Göld gfundn/gfuna.
|
Niemiecki
|
Ich habe Geld gefunden.
|
Polski
|
Znalazłem pieniądze.
|
Zobacz też
Przypisy