Graduale
Liturgisch vaatwerk Vasa sacra Miskelk · Pateen Kelklepeltje Ciborie · Monstrans Pyxis · Custodiale

Graduale is een term uit de rooms-katholieke liturgie. Er kan zowel een gregoriaans lied mee worden bedoeld als het boek met de liederen.
Gezang
Om het onderscheid te maken met het boek, wordt het gezang ook wel het graduale responsorium genoemd. Het graduale is een gregoriaans gezang van de mis en in de Novus Ordo Missae is het de zang na de eerste lezing. Het wordt gezongen voor de tweede schriftlezing en is meestal een antwoordpsalm.[2] In de Tridentijnse liturgie wordt het graduale in de voormis gezongen, na het epistel.
Het graduale is een onderdeel van het proprium missae, met de wisselende misgezangen van een dag of feest. Het woord graduale is afgeleid van het Latijnse woord gradus (trede) en verwijst naar de positie van de priester: op een van de hoogste treden van de preekstoel.[3] Het voorafgaande gebed van de priester wordt wel trapgebed genoemd.[4][5]
Boek
Het Graduale Romanum is het liedboek waarin de gregoriaanse gezangen staan. Het boek bevat alle wisselende en vaste misgezangen voor de verschillende tijden en feesten van het liturgische jaar. Het is ontstaan door het ijveren van paus Gregorius I, die daartoe volgens de legende geïnspireerd was door de Heilige Geest.[3]
De uitgave van de abdij St.-Pierre de Solesmes (1974) volgt de Novus Ordo Missae. In het gregoriaans missaal uit 1983 zijn ook Nederlandse vertalingen van de gezangen opgenomen.
Het bekendste in Nederland vervaardigde graduale is het graduale van Johannes van Deventer. Het is in 2023 ingeschreven in de Werelderfgoedlijst voor documenten, onderdeel van het Memory of the World-programma van de UNESCO.
Externe link
Het Graduale Romanum op www.musicasacra.com
-
Graduale van koning John Albert
- ↑ Graduale van de St.-Baafsabdij te Gent[manuscript]. lib.ugent.be. Geraadpleegd op 26 augustus 2020.
- ↑ Connect, BS, Antwoordpsalm - Liedboek Compendium. Liedboek Compendium. Gearchiveerd op 1 december 2024. Geraadpleegd op 30 december 2025.
- ↑ a b Expo | Graduale · Tentoonstelling Silentia Fracta. archive.ph. Katholieke Universiteit Leuven (2013). Gearchiveerd op 5 februari 2015. Geraadpleegd op 30 december 2025.
- ↑ James W. McKinnon, Gradual (i). Oxford Music Online. Geraadpleegd op 5 februari 2015.
- ↑ Marly Sengers, Lora-Elly Vannieuwenhuysen, Graduale. KU Leuven. Geraadpleegd op 5 februari 2015.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.