Język inari lub aanaar (inari: sämikielâ lub anarâškielâ)[1] – język saamski, którym posługują się mieszkańcy gminy Inari w północnej Finlandii.
Według Sámediggi (Saamskiego Parlamentu Finlandii) w 2003 roku 269 osób używało inari jako pierwszego języka[2]. Jest on uznawany za poważnie zagrożony wyginięciem, ponieważ większość posługujących się nim to osoby w wieku średnim i starsze, jedynie kilkoro dzieci uczy się obecnie inari.
Według danych szacunkowych z 2022 r. posługuje się nim 450 osób[1].
Pierwszą książką w języku inari była Anar sämi kiela aapis kirje ja doctor Martti Lutherus Ucca katkismus napisana przez Edvarda Wilhelma Borga w 1859. W 1906 r. na inari została przetłumaczona Biblia (dokonał tego Lauri Arvid Itkonen). Od 1992 Inari mają prawo do używania swojego języka w urzędach w Enontekiö, Utsjoki, Inari i w północnej części Sodankyli.
Podejmuje się działania na rzecz rewitalizacji inari, co prowadzi do wzrostu liczby użytkowników języka[1]. Inari jest jednym z czterech oficjalnych języków w gminie Inari. Wszystkie publiczne ogłoszenia muszą się tam ukazywać w języku fińskim, północnosaamskim, inari i skolt.
Fiński raper Amoc (Mikkâl Antti Morottaja) swoje piosenki tworzy w języku inari. 7 lutego 2007 (w święto narodowe Saami) wydał pierwszą płytę Amok-kaččâm[3].
Przypisy
Bibliografia
- Taarna Valtonen, Jussi Ylikoski, Luobbal Sámmol Sámmol Ánte (Ante Aikio), Aanaar (Inari) Saami, [w:] MarianneM. Bakró-Nagy, JohannaJ. Laakso, ElenaE. Skribnik (red.), The Oxford Guide to the Uralic Languages, Oxford, UK: Oxford University Press, 2022 (Oxford Guides to the World’s Languages), s. 178–195, DOI: 10.1093/oso/9780198767664.003.0011, ISBN 978-0-19-876766-4, OCLC 1310268462 (ang.).
Linki zewnętrzne